De maatregelen die het kabinet wil nemen voor een nieuwe balans op de arbeidsmarkt zijn onvoldoende. Dit is de teneur van de reacties op het Wetsvoorstel arbeidsmarkt in balans (Wab), dat voor behandeling bij de Tweede Kamer ligt. De voornaamste kritiek is dat de nieuwe wet de positie van flexwerkers niet werkelijk verbetert.

De Wab heeft uitdrukkelijk tot doel de verschillen tussen flex en vast werk te verkleinen. De wet moet voor werkgevers de drempel verlagen om werknemers een vast contract te geven, zonder flexwerk onmogelijk te maken. Wel hangt het kabinet aan flexibele arbeid een hoger prijskaartje. Werkgevers gaan bij voorbaat een 5 procentpunten hogere WW-premie betalen als ze een werknemer een tijdelijk contract geven. Tegelijkertijd neemt de regering een serie maatregelen die de arbeidsjuridische bescherming van vaste contracten verkleinen.

WW-plan zet draagvlak verder onder druk
De Acture Groep, waar ActivaSZ onderdeel van is, heeft fundamentele kritiek geleverd op de WW-plannen toen die werden voorgelegd voor internetconsultatie. Deze kritiek wordt inmiddels gedeeld door veel andere partijen, waaronder de Raad van State. Door bij flexwerk ongeacht de werkelijke schade de WW-premie te verhogen, zet het kabinet het draagvlak voor het sociale stelsel verder onder druk. Er is een groot risico dat werkgevers nóg massaler zzp’ers gaan inhuren. Zeker nu het plan voor een automatische arbeidsovereenkomst bij beloning beneden een door de overheid vastgestelde ondergrens moet worden uitgesteld. Deze maatregel is strijdig met Europese regels.

Flexwerk wordt niet werkelijk veiliger
Tegelijkertijd doet de Wab weinig om flexwerk aantrekkelijker en veiliger te maken. De Raad van State concludeert dat de vorm van de arbeidsrelatie blijft bepalen hoeveel bescherming een werknemer geniet. Mensen met een zwakke positie op de arbeidsmarkt zijn volgens dit orgaan alleen geholpen met een uniforme, harde ondergrens voor die bescherming. Anders worden zij in de arbeidsrelatie gedwongen die voor de werkgever het goedkoopst is. De Acture Groep pleit ervoor om bij de WW dezelfde premiedifferentiatie toe te passen als bij de Ziektewet en de WGA. Op die manier krijgen werkgevers een prikkel om actief te investeren in preventie en re-integratie.

Andere belangrijke maatregelen uit de Wab

  • Maximaal drie opeenvolgende tijdelijke contracten in een periode van drie jaar.
  • Vanaf indiensttreding recht op een transitievergoeding, maar tragere opbouw.
  • Compensatie van de transitievergoeding voor kleine werkgevers die hun bedrijf beëindigen wegens pensionering of ziekte.
  • Ontbinding van arbeidscontracten wegens een combinatie van verschillende ontslaggronden, onder toekenning van een extra vergoeding.
  • Een maximale proeftijd van vijf maanden bij een arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd.
  • Bij een nulurencontract of min-maxcontract alleen verschijningsplicht als de oproep minimaal vier dagen van tevoren heeft plaatsgevonden.
  • Gelijke primaire en secundaire arbeidsvoorwaarden voor payrollwerknemers en werknemers die direct in dienst zijn bij de werkgever.