Terwijl het aantal WW-uitkeringen door de economische groei verder afneemt, blijft het aantal WIA-uitkeringen doorgroeien. Dit blijkt uit de januarinota van UWV. De voornaamste reden is de verhoging van de pensioenleeftijd. Hierdoor lopen bestaande uitkeringen langer door en krijgen meer werknemers vóór hun pensioen gezondheidsklachten.

Werkzoekenden profiteren van de steeds krapper worden arbeidsmarkt. Het aantal WW-uitkeringen daalde afgelopen jaar van 330.000 naar 266.000 en zal dit jaar naar verwachting verder afnemen naar 237.000. Dit levert dalingen van de WW-lasten op van € 803 miljoen in 2018 en (naar verwachting) € 382 miljoen in 2019. Werkgevers betalen hierdoor lagere WW-premies, maar krijgen ook meer moeite om vacatures te vervullen. In de bouw ligt het aandeel moeilijk vervulbare vacatures met 58% op het hoogste niveau; bij de overheid is het met 31% het laagst.

 Stijgende AOW-leeftijd vertraagt WIA-uitstroom
De WIA kent een heel andere dynamiek. Hier is niet de conjunctuur de voornaamste bepalende factor, maar de steeds snellere stijging van de AOW-gerechtigde leeftijd. In de jaren 2013-2015 ging deze leeftijd elk jaar met 1 maand omhoog, in de periode 2016-2018 was dat 3 maanden per jaar. Dit jaar vindt met een stijging van 4 maanden een nieuwe versnelling plaats. Dit betekent dat de uitstroom uit de WIA nog verder vertraagt dan in voorgaande jaren: arbeidsongeschikten houden langer recht op hun uitkering. Mede hierdoor ligt in 2018 en 2019 de uitstroom onder het niveau van de instroom.

Conjunctuur heeft wel positief effect op WGA-instroom
Die instroom vertoont intussen sinds eind 2015 een stijgende lijn. Door de oplopende pensioenleeftijd zijn er op de arbeidsmarkt meer ouderen actief, en met het stijgen van de leeftijd neemt het risico op gezondheidsproblemen toe. In de praktijk haalt een toenemend aantal werknemers niet gezond de eindstreep. UWV meldt dat dit vooral tot meer IVA-uitkeringen leidt. De instroom in de WGA nam in 2018 nog licht toe, maar voor 2019 verwacht de uitkeringsinstantie een daling. Hier heeft de conjunctuur alsnog positieve invloed: door daling van de werkloosheid stromen er minder zieke WW’ers via de Ziektewet door naar de WGA.

Beperkte keuringscapaciteit drukt de WGA-uitstroom
Ondanks de dalende WGA-instroom stijgt het aantal WGA-uitkeringen in zowel 2018 als 2019. Dit komt niet alleen doordat bestaande uitkeringen langer doorlopen. De uitstroom is volgens UWV ook lager dan hij zou kunnen zijn doordat in 2017 en 2018 geen extra herbeoordelingen zijn uitgevoerd. In 2016 gebeurde dat wel, met als gevolg een relatief hoge uitstroom in 2017. Ook in 2019 ziet de uitkeringsinstantie geen kans om zo’n impuls te geven: er is nog steeds een tekort aan verzekeringsartsen die de keuringen kunnen uitvoeren.