Zoals ieder jaar bevat de op Prinsjesdag gepresenteerde SZW-begroting voor 2019 veel interessante plannen en cijfers. Ditmaal valt vooral het uitstel op van diverse maatregelen die oorspronkelijk in 2019 zouden ingaan. 2020 belooft hierdoor een jaar met nog meer wetswijzigingen te worden dan eerder al was voorzien.

Hét nieuws voor 2019 is in feite nieuws voor 2020: het kabinet stelt diverse maatregelen op het gebied van ziekte en arbeidsongeschiktheid met een jaar uit. Het gaat om:

  • aanscherping van de WIA-claimbeoordeling (schattingsbesluit);
  • aanpassing van het WIA-arbeidsongeschiktheidscriterium voor mensen die met loonkostensubsidie werken in de Participatiewet;
  • verkorting van de WGA-toerekeningsperiode van tien naar vijf jaar.
  • Vooral het WGA-plan kreeg eerder veel kritiek. Het uitstel moet de sociale partners ruimte geven om met alternatieve voorstellen te komen. De regering wil de Kamer nog dit najaar duidelijkheid geven.

2020: jaar met veel wetswijzigingen

Zoals de planning er nu uitziet, belooft 2020 een jaar met veel kleine en grote wetswijzigingen te worden. Naast de hierboven al genoemde plannen stuurt het kabinet dit najaar namelijk ook het Wetsvoorstel arbeidsmarkt in balans (WAB) naar de Kamer. Dit pakket maatregelen, dat onder (veel) meer voorziet in invoering van uiteenlopende WW-premies voor tijdelijke en vaste contracten, moet eveneens ingaan per 2020. En mogelijk ligt er dit najaar ook een alternatief op tafel voor de fel bekritiseerde plannen voor de loondoorbetaling bij ziekte (beoogde ingangsdatum 2020).

Wel in 2019: enkele ingrepen bij UWV

Een maatregel die wél in 2019 moet ingaan is dat UWV voortaan ook re-integratie kan inkopen voor mensen die minder dan 35% arbeidsongeschikt zijn verklaard en in de WW terecht zijn gekomen. Ook komt er komend jaar al €44 miljoen extra beschikbaar om de artsencapaciteit bij de uitvoeringsinstantie te verbeteren. Tot slot gaat een uitgebreid onderzoek lopen naar de doelmatigheid van de WGA-dienstverlening van UWV. In 2021 publiceert SZW de uitkomsten.

Meer interessante ontwikkelingen uit de SZW-begroting

  • De totale uitkeringslasten WIA (IVA + WGA, lasten voor eigenrisicodragers meegerekend) stijgen in 2019 met circa €450 miljoen door een nog altijd oplopend aantal uitkeringen. Ook lopen WIA-uitkeringen door de hogere AOW-gerechtigde leeftijd langer door.
  • De doorstroom van WGA naar IVA is met 9.000 personen in zowel 2018 als 2019 lager dan eerder gedacht.
  • De WGA-uitgaven voor de jaren 2018-2020 zijn naar beneden bijgesteld, die voor de jaren 2021-2022 juist naar boven. De lagere doorstroom naar de IVA gaat dan zwaarder wegen.
  • Ook de uitstroom uit de IVA is lager dan eerder gedacht. Het kabinet heeft daarom de verwachte IVA-uitgaven naar boven moeten bijstellen.
  • Een snellere stijging van het aantal eigenrisicodragers dan eerder gedacht leidt tot een neerwaartse bijstelling van de geraamde uitgaven aan de Ziektewet.